Beyin Görüntüleme Teknikleri

Bir nöropsikoloğun hastaya teşhis koyabilmesi için bazı nöropsikolojik testler yapması gerektiğinden söz etmiştik. Sizlere biraz da nöropsikologların yaygın olarak kullanmakta olduğu başlıca beyin görüntüleme cihaz ve tekniklerinden bahsedeceğim.

Elektroensefalogram (EEG)

İnsan beyni sürekli devam eden bir elektriksel faaliyet sürdürmektedir. Elektroensefalogram (EEG) bu elektriksel faaliyetlerin incelenmesi ve kayıt altına alınması amacı ile uygulanır. Beynin normal elektriksel faaliyeti bazı durumlarda bozulma gösterir, bu gibi durumlarda EEG bozukluğun yerini ve şiddetini anlamamızı sağlar. EEG testi uygulamak için kişinin kafa derisine birtakım elektrotlar bağlanır ve bu elektrotlar vasıtası ile beyindeki elektriksel durumlar gözlenir. EEG uygulanırken hastaya elektrik verilmesi kesinlikle söz konusu değildir. Hasta oturur pozisyonda veya uyurken EEG uygulanabilir.

Elektroensefalogram (EEG) Hangi Durumlarda Uygulanır?

-Bilinç ve algı disfonksiyonları

-Dikkat bozukluğu ve hafıza sorunları

-Bazı psikiyatrik ve psikolojik hastalıklar

-Uyku bozuklukları

-Santral sinir sistemi iltihabı

-Sara hastalığı

Bilgisayarlı Tomografi (BT) Nedir?

Bilgisayarlı tomografi, X- ışınlarını kullanarak vücudun istenen bölgesinde kesitsel görüntü oluşturan bir radyolojik yöntemdir. Çalışma prensibi olarak X ışınlarını kullandığından dolayı radyasyon içermektedir fakat günümüzde gelişen teknoloji ile hastaların radyasyona maruz kalma oranları düşürülmektedir.

Hangi durumlarda BT kullanılır?

İç kanama olan durumlarda BT çok işe yarar bir sistemdir ve sağlıklı bilgi sağlayabilmektedir. Beyin kanaması gibi durumlarda birkaç saniyelik tarama sonrası durum netleştirilebilir. Bu nedenle hastanelerin acil servislerinde ve beyin ameliyatları sonrasında sıkça başvurulan bir tarama yöntemidir.

Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRI) Nedir?

Manyetik Rezonans Görüntüleme vücuttaki doku ve organların ayrıntılı ve ameliyatsız bir şekilde görüntülenmesini sağlayan ve bunun radyo dalgalarının sayesinde yapıldığı bir tekniktir. Hasta MRI makinasının içine girdiğinde manyetik alan geçici olarak vücuttaki hidrojen atomlarını yeniden düzenler ve bu atomların zayıf sinyaller üretmesine neden olur, bu sinyaller ilgili organın incelenmesinde kullanılır.

Fonksiyonel Manyetik Rezonans (fMR) Nedir?

Özel bir MR türüdür ve beyni haritalamakta kullanılır, beyinde oluşan metabolik değişimleri ölçer.

Beyni anatomik olarak inceleme ve beynin hangi kısımlarının çalıştığını ve kritik işlevlerini yerine getirdiğini belirlemede yarar sağlar.

Bu yöntemde beynin hangi alanının aktif olduğunu anlamak için kan akışı kullanılır. Alzheimer gibi hastalıkların beyne verdiği zararları incelemek için de kullanılır. Bütün bu görüntüler hastalıkların tedavi planının yapılmasını sağlar.

Pozitron Emisyon Tomografisi (PET) Nedir?

Pozitron emisyon tomografisi, bilgisayarlı tomografi ile birleştirilerek birçok hastalığın tedavisine olanak sağlamaktadır ve bu alanda dünyada en gelişmiş teknolojidir. Genellikle kanser hastalıklarını teşhis etmekte, ayrıca Alzheimer ve demansın ayrımının yapılmasında kullanılmaktadır.

PET Nasıl Uygulanır ?

En az 6 saattir aç bekletilen hastanın kan şekeri değerleri ölçülür. Kan şekeri değeri istenilen sınırlarda ise damardan radyoaktif madde enjekte edilir. Enjekte edilen bu radyoaktif madde bir tür şeker bileşimidir. Tümörler sağlıklı dokulara kıyasla daha fazla madde değişimi gerçekleştirirler. Radyoaktif olan şeker bileşimi vücuda enjekte edildikten sonra bir süre beklenir ve tümör hücreleri diğer hücrelere göre bu bileşimi daha fazla emer ve depo eder. İçinde radyoaktif maddeleri depolamış olan tümörlü dokular PET-Tarayıcı isimli bir cihazla görüntülenerek tespit edilir. Radyoaktif maddeler insana zarar verecek türden veya zararlı yoğunlukta değillerdir ve kısa süre içerisinde etkilerini kaybederler.

PET görüntüleme sistemi dokuların radyoaktif bileşene verdiği tepkiyi gözetleyerek çalıştığı için diğer görüntüleme cihazlarına nazaran avantajları sadece canlı tümörleri görüntülemeleridir. Bunun avantajı ise örneğin kemoterapi gören bir hastanın tedaviden sonra yapılan PET görüntülemesinde vücutta bulunan kanserli hücrelerin hala canlı olup olmadıkları tespit edilir.

  KAYNAKÇA

Küçük, G. (2010) . Beyin Magnetik Rezonans Görüntülerinin Segmentasyonu. İstanbul Üniversitesi/Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on pinterest
Pinterest
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Editör Girişi