Okunuyor:
Teknoloji ve İnternet Bağımlılığı
Paylaş:
Image

Teknoloji ve İnternet Bağımlılığı

Doğukan Ede
3 yıl önce

Teknoloji ve internet, dünyanın birçok yerinde hemen hemen her yaştan insanın hayatında yer almaktadır. Günlük hayatın vazgeçilmez bir parçası haline gelen teknoloji ve internet doğru kullanımı halinde oldukça faydalı iken; doğru ve kontrollü kullanılmaması durumunda bağımlılığa, dolayısıyla birçok zarara sebebiyet verebilmektedir (Dinç, 2015). Teknoloji ve internet bağımlılığı, diğer bağımlılıklara benzemekte ve ulaşılmaması durumunda olumsuz sonuçların ortaya çıkmasına sebebiyet verebilecek yoksunluğun oluşmasına neden olabilmektedir.

Teknoloji ve internet bağımlılığı, 1996 yılında Amerikan Psikoloji Birliği’nin Yıllık Toplantısı’nda Kimberly S. Young tarafından ortaya atıldığından bu yana; psikoloji, sosyoloji ve iletişim gibi farklı disiplinlerden akademisyenlerin ve araştırmacıların üzerinde ciddi tartışmalar yürüttüğü önemli çalışma alanlarından birisi haline gelmiştir (Balcı ve Gülnar, 2009). Bu alandaki ilk çalışmalardan biri Sherer (1997) tarafından Teksas Üniversitesi’nde eğitim gören 531 öğrenci üzerinde yürütülmüştür. Araştırmada katılımcılara on soru sorulmuş ve sorulardan en az üçünü olumlu yanıtlayan 49 kişi (yüzde 13) bağımlı olarak kabul edilmiştir. Araştırmaya katılan öğrenciler arasında yüzde 2’lik bir kısım ise internetin hayatlarında tamamıyla olumsuz etkiye yol açtığını düşünmektedir. Türkiye’de yapılan çalışmalardan birinde ise Balta ve Horzum (2008) Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi’nin altı farklı bölümünden toplam 292 kişiyle görüşmüşlerdir. Araştırmada cinsiyet yönünden erkek öğrencilerin kız öğrencilere göre internet bağımlılığı düzeylerinin daha yüksek olduğunu tespit etmişlerdir.

Madde kullanımı, alkol, kumar ya da teknoloji ve internet bağımlılığı bir anda meydana gelmez, süreç adım adım gelişir. Bu adımlar bağımlılığın gelişmekte olduğuna dair ciddi ve önemli işaretlerdir. Bu işaretlerin takibi ve kontrolü, bağımlılığın başlamadan önlenmesi ve engellenmesi adına ciddi önem arz eder (Dinç, 2015).

1) Bu adımların birincisi deneysel kullanımdır. Kişi herhangi bir şekilde internette bir site, bir oyun, bir uygulama duyar ve merak eder. Bu merakını gidermek için o siteye gider, o oyunu oynar veya o uygulamayı kullanır. Birinci adım problem teşkil etmez, denenmiştir, merak giderilmiştir.

2) İkinci adım sosyal kullanımdır. Kişinin çevresinde belli bir oyunu oynayan, belli bir siteye giren ya da belli bir uygulamayı devamlı ve düzenli kullanan bir arkadaş grubu varsa, o gruba girmek için ya da o grupta kalmak için kendisi de o siteye girer, o oyunu oynar, o uygulamayı kullanır. Bunun dışında bir davranışta bulunması halinde ise grup gündemi dışında kalacaktır ve hatta grup dışında kalması söz konusu olacaktır. Sosyal kullanım özellikle gençlerde bağımlılığı başlatan adım olarak nitelendirilebilir.

3) Üçüncü adım operasyonel (amaca yönelik) kullanımdır. Bu amaçların birincisi zevk almak, diğeri problemlerden kaçmaktır. Boş zamanlarında yapacak bir aktivitesi olmayan, aktif bir sosyal çevreye sahip olmayan veya herhangi bir sebeple bir şeyler yapmak ya da insanlarla gerçek ilişki kurmak istemeyen insanlar bu amaçla teknoloji ve internete yönelmektedir. Diğer bir amaca dönük kullanım olan problemlerden kaçmakta ise kişi hayatında işinden, okulundan ya da kendinden kaynaklanan problemleri çözemediği, çözmek istemediği ya da çözmeye gücü yetmediği için problemlerini bir süre için bile olsa unutmak amacıyla teknoloji araçlarının kullanımına yönelir. Kısa vadede çözüm gibi görülen bu durum, uzun vadede olumsuz sonuçlar doğurarak kişinin sorumluluklarını negatif yönde etkilemektedir.

4) Dördüncü adım ise bağımlı kullanımıdır. Bu adıma gelindiğinde kişinin teknolojiyi kullanmak için artık herhangi bir sebebe ihtiyacı yoktur. Merak, sosyal çevre, hayatında olan problemler bunlar artık kişi için önemli olmaktan çıkar ve kişi her birinin çözümünün teknolojide ve internette olduğunu düşünerek kendini fazlasıyla olumsuz bir durum içinde bulur ve kişi artık bağımlıdır.

Bağımlılığın genel belirtileri:

-Madde kullanım miktarı veya davranışa harcanan vaktin giderek artışı,

-Miktar veya davranış sıklığı bir sebeple azalınca ya da kesilince huzursuzluk, uykusuzluk, öfke gibi yoksunluk belirtilerinin ortaya çıkması,

-Psikolojik, sosyal, adli ya da bedensel bir sorun oluşturmasına rağmen madde kullanımına veya spesifik bir davranış göstermeye devam etmek,

-Kişinin madde veya spesifik davranış ile ilgili kontrolü kaybetmesi ve tasarladığından fazla miktarda kullanması veya davranışta bulunması,

-Zamanının büyük çoğunluğunu fiilen ya da zihnen madde veya davranış ile geçirmesi,

-Maddenin veya spesifik davranışın kişisel ve toplumsal sorumluluklarını yerine getirmesini engellemesi (iş, okul, bireysel temizlik gibi).

bu belirtilerin görülmesi durumunda erken ve gerekli müdahaleler büyük önem arz etmektedir (Dinç, 2015).

Olası bir teknoloji ve internet bağımlılığında ise oluşabilecek sorunlar şunlardır:

Fizyolojik sorunlar:

-Teknolojik aletin uzun kullanımından dolayı gözlerde yanma,

-Boyun, sırt kaslarında ağrı,

-Beden duruşunda bozukluk,

-El ve kollarda uyuşukluk,

-Kan dolaşımının yavaşlamasından kaynaklı sorunlar.

Sosyolojik sorunlar:

-Uyku bozuklukları

-Yeme düzeninde bozukluklar

-Akademik başarının düşmesi

-Aile ve kişisel sorunlar

-Sosyal izolasyon

-Zamanı kontrol yetisinin kaybolması

 

KAYNAKÇA

Balcı, Ş. & Gülnar, B. (2009). Üniversite öğrencileri arasında internet bağımlılığı ve internet bağımlılarının profili. Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi Akademik Dergisi, 6(1), 5- 22.

Balta Ö. Ç. & Horzum, M. B. (2008). Web tabanlı öğretim ortamındaki öğrencilerin internet bağımlılığını etkileyen faktörler. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 41(1), 187-205.

Dinç, M. (2015).Teknoloji bağımlılığı ve gençlik. Gençlik Araştırma Dergisi,3(3), 31-65.

Sherer, K. (1997). College life on-line: Healthy and unhealthy internet use. Journal of College Student Development, 38(6), 655-665.

 

Bunları beğenebilirsiniz.

Image

Görmezden Geldiğimiz Bir Takım Olay, Durum ve İnsanlar: “Seyirci Etkisi”

Kalabalık bir yolda yürürken tanımadığınız birinin yerde yattığını görseydiniz tepkiniz ne olurdu? İçinizdeki insancıl duygulardan dolayı şuan “Kesinlikle yardım ederdim!” diyebilirsiniz ama ne yazık

Image

Olumlu ve Olumsuz Duyguların Kontrolü: Duygu Düzenleme Stratejileri

Duygu, birey için önemli sayılabilecek durumlar söz konusu olduğunda koşulsal olarak, bazı durumlarda ise neredeyse otomatik olarak ortaya çıkan deneyimsel davranışlar örüntüsü, fizyolojik tepki...

Image

B.F. Skinner kızını bir kutuda mı yetiştirdi ?

Skinner’ın, “havalı beşik” (“bebek bakıcısı” veya “vâris düzeltici” ismiyle de anmaktaydı) adını verdiği bir çeşit beşik/oyun parkı geliştirdiğini biliyor muydunuz?

arrow-up icon